รายละเอียด
ชื่อสถาบัน มหาวิทยาลัยขอนแก่น
ระดับปริญญาและรายละเอียดสาขาวิชา วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต. วิทยาศาสตร์ (ส่งเสริมการเกษตร)
ปีที่จบการศึกษา 2543
ชื่อนิสิต มาศพล ศิริประภา
ชื่อวิทยานิพนธ์ ความต้องการของเกษตรกรต่อการส่งเสริมการปลูกยางพาราในจังหวัดขอนแก่น
ชื่ออาจารย์ที่ปรึกษา รศ.ดร.อดุลย์ อภินันทร์ / รศ.ฉลอง บุญธรรมเจริญ / รศ.ดร.สัมฤทธิ์ เฟื่องจันทร์
บทคัดย่อ การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อการศึกษา 1) ลักษณะพื้นฐานทางสังคม เศรษฐกิจบางประการของเกษตรกรผู้ปลูกยางพาราในจังหวัดขอนแก่น 2) สภาพการปลูกยางพารา ปัญหาและอุปสรรคของการปลูก การดูแลรักษา การผลิตและการตลาดของเกษตรกรผู้ปลูกยางพารา และการได้รับการส่งเสริมการปลูกยางพาราของสำนักงานสงเคราะห์การทำสวนยางในจังหวัดขอนแก่น 3) ความต้องการของเกษตรกรต่อการส่งเสริมการปลูกยางพาราในจังหวัดขอนแก่น 4) เปรียบเทียบความต้องการของเกษตรกรผู้ปลูกยางพาราในจังหวัดขอนแก่นที่มีลักษณะทางด้านสังคม เศรษฐกิจ สภาพการปลูกและการได้รับการส่งเสริมที่แตกต่างกันกลุ่มตัวอย่างในการวิจัยเป็นเกษตรกรผู้ปลูกยางพาราในจังหวัดขอนแก่น ที่ทำการปลูกยางพารารุ่นตั้งแต่ ปี พ.ศ. 2535 ถึง พ.ศ. 2541 จำนวน 153 ราย ภายใต้การส่งเสริมจากสำนักงานกองทุนสงเคราะห์การทำสวนยางซึ่งได้จากการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน โดยใช้แบบสัมภาษณ์เป็นเครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่า t-test และค่า F-test และทดสอบความแตกต่างของตัวแปร โดยวิธี LSD ผลการวิจัยมีดังนี้ เกษตรกรร้อยละ 75.20 เป็นเพศชาย มีอายุในช่วง 46 - 55 ปี ส่วนใหญ่จบการศึกษาระดับประถมศึกษา มีอาชีพหลักคือทำไร่ มีจำนวนสมาชิกในครอบครัวเฉลี่ย 5.35 คน มีพื้นที่ปลูกยางพาราเฉลี่ย 13.63 ไร่ เฉลี่ย 1.41 แปลง มีรายได้ในปี พ.ศ. 2541 เฉลี่ย 91,115 บาท ต่อครอบครัว เกษตรกรร้อยละ 92.40 มีรายจ่ายส่วนตัวที่นอกเหนือจากการได้รับการสงเคราะห์ และเกษตรกรร้อยละ 75.20 ไม่มีหนี้สินเกี่ยวข้องกับการปลูกสร้างสวนยางพารา เกษตรกรร้อยละ 70.60 มีวัตถุประสงค์ที่จะปลูกยางพาราเป็นอาชีพหลัก พื้นที่เดิมในการปลูกยางพาราใช้ปลูกพืชไร่ และไม่มีแหล่งน้ำในสวน ส่วนใหญ่ปลูกยางพารามาแล้ว 1-2 ปี เฉลี่ย 4.35 ปี เกษตรกรร้อยละ 64.40 มีการทำแนวกันไฟไหม้สวน และเกษตรกรส่วนใหญ่จะมีการปลูกซ่อมโดยปลูกซ่อมเฉลี่ย 12.35 ต้นต่อไร่ และปลูกซ่อมเมื่ออายุไม่เกิน 1 ปี การดูแลรักษาสวนยางพารา เกษตรกรจะเข้ามาดูแลสวนเฉลี่ย 4.22 วันต่อสัปดาห์ มีแรงงานภายในครอบครัวที่ช่วยในการทำสวนยางเฉลี่ย 1.24 คน เกษตรกรส่วนใหญ่กำจัดวัชพืชปีละ 2 ครั้ง โดยวิธีใช้แรงงานดายหญ้า ใส่ปุ๋ยเคมีปีละ 2 ครั้ง และตัดแต่งกิ่งช่วงยางอายุอ่อนเกษตรกรร้อยละ 54.20 จะปลูกพืชแซมในร่องแถวยางในบางฤดู พืชแซมส่วนใหญ่เป็นมันสำปะหลัง และเกษตรกรร้อยละ 56.10 จะใช้แรงงานในครอบครัวในการกีดยางเมื่อต้นยางสามารถเปิดกรีดได้ การได้รับการส่งเสริมและถ่ายทอดความรู้ เกษตรกรส่วนใหญ่ได้รับข่าวสารการขอรับสมัครเข้ารับทุนสงเคราะห์การทำสวนยางและได้รับถ่ายทอดความรู้วิทยาการยางพารา จากเจ้าหน้าที่ฝ่ายส่งเสริมจากสำนักงานกองทุนสงเคราะห์การทำสวนยาง เกษตรกรส่วนใหญ่ได้รับการฝึกอบรมก่อนเริ่มทำการปลูก และได้รับการฝึกอบรมวิทยาการยางพาราหลังการปลูก เฉลี่ย 4.91 ครั้งต่อคน ส่วนปัญหาและอุปสรรคในการปลูกยางพาราของเกษตรกรที่พบมาก คือ ปัญหาพื้นที่สวนขาดน้ำหน้าแล้งและขาดเงินทุนหมุนเวียนในการดูแลรักษาสวน ความต้องการของเกษตรกรต่อการส่งเสริมในด้านการถ่ายทอดความรู้ พบว่า เกษตรกรต้องการความรู้ในระดับมาก 14 ด้านได้แก่ ความรู้ด้านการดูแลรักษาสวนยางก่อนและหลังการเปิดกรีด การป้องกันกำจัดโรคแมลง การป้องกันความเสียหายจากความแห้งแล้ง การบำรุงรักษาหน้ายาง การใช้สารเคมีเร่งน้ำยา ระบบการกรีด เทคนิคการเปิดกรีดการกรีดยางและเก็บน้ำยาง ความเหมาะสมของลักษณะต้นที่สามารถเริ่มกรีดได้เทคนิคการผลิตยางแผ่นคุณภาพ เทคนิคการปรับปรุงคุณภาพยางแผ่น เทคนิคการเก็บรักษายางแผ่น การคัดชั้นยาง การคิดราคายาง การตลาดยางพารา และอาชีพเสริมที่เกี่ยงข้องกับยางพารา ความต้องการของเกษตรกรต่อการส่งเสริมในด้านวิธีการส่งเสริมและถ่ายทอดความรู้ที่พบในระดับมาก 7 วิธี คือการจัดเจ้าหน้าที่เข้าเยี่ยมบ้านและตรวจสวนของเกษตรกร การจัดอบรมวิทยาการยางพาราเพิ่มเติม การจัดเจ้าหน้าที่ประชุมถ่ายทอดความรู้ภายในหมู่บ้าน การจัดทัศนศึกษาดูงาน การจัดทำแปลงสาธิต การแจกคู่มือและเอกสารแนะนำ และการจัดทำรายการเผยแพร่ความรู้ผ่านสื่อมวลชนระดับท้องถิ่น ความต้องการของเกษตรกรต่อการส่งเสริมในด้านการบริการและสนับสนุนปัจจัยการผลิตและการตลาด ที่พบ ในระดับมากมี 9 ด้าน คือ ด้านสินเชื่อและประสานงานแหล่งสินเชื่อเพื่อการดูแลรักษาสวนและอุปกรณ์ ด้านสินเชื่อและประสานงานแหล่งสินเชื่อ เพื่อการจัดซื้ออุปกรณ์การผลิตยางแผ่น การจัดหาปุ๋ยเคมี และสารเคมีกำจัดวัชพืชที่นอกเหนือจากการได้รับการสงเคราะห์ การจัดหาสารเคมีป้องกันโรคแมลงในราคาถูก การติดต่อประสานงานแหล่งความรู้ การสร้างกลุ่มผลิตและขาย การประกันราคายาง การจัดหาตลาดรับซื้อยาง และการให้ข่าวสารความเคลื่อนไหวราคาและการตลาด การเปรียบเทียบระดับความต้องการการส่งเสริมของเกษตรกร โดยจำแนกตามลักษณะพื้นฐานทางสังคม เศรษฐกิจ สภาพการปลูกและการได้รับการส่งเสริม พบว่า เกษตรกรที่มีขนาดพื้นที่ปลูกที่แตกต่างกันมีระดับความต้องการอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในหัวข้อต่างๆ มากที่สุด รองลงมาได้แก่ รายได้ของเกษตรกรในปี พ.ศ. 2541 จำนวนปีในการปลูกยางพารา การได้รับการฝึกอบรมก่อนการปลูก เพศ จำนวนสวนยาง จำนวนแรงงานในครอบครัวที่ร่วมทำสวนยางพารา และอายุของเกษตรกร ตามลำดับ
คำสำคัญ -
จำนวนหน้าของวิทยานิพนธ์ 158
ISBN 974-678-452-8

กลับ